प्रकरणाचा नाव - महाराष्ट्र : राज्याची निर्मीती व विशेष माहिती

राठोड बालाजी सर निर्मित - महाराष्ट्र : MPSC आयोग भरती , सरळसेवा भरती , पोलीस भरती व इतर पदांची तयारी करणाऱ्या सर्व विद्यार्थ्यांसाठी - मोफत स्मार्ट अभ्यास नोट्स + मास्तर सराव

Rathod Sir - online अधीकारी study point

भाग A - स्मार्ट नोट्स

महाराष्ट्रातील सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी - स्मार्ट नोट्स

विषयचे नाव - महाराष्ट्राचा भूगोल

प्रकरणाचा नाव - महाराष्ट्र : राज्याची निर्मीती व विशेष माहिती

📚 प्रकरणाचा अभ्यासक्रम (🔰)

1. मुंबई प्रांत - 1937 ते 1947 ( चा महाराष्ट्र )

○ 1935 च्या भारत सरकार कायद्यानुसार 1937 मध्ये मुंबई प्रांत निर्माण झाला.
○ मुंबई प्रांतात - मुंबई, पुणे,अहमदाबाद, ढेळगाव हे विभाग होते.

2. मुंबई राज्य - 1947 ते 1956 ( चा महाराष्ट्र )

○ मुंबई प्रांतातील प्रदेशांपैकी सौराष्ट्र, कच्छ हा गुजराथी भाग वगळून मुंबई राज्य निर्माण केले गेले.

3. द्विभाषिक मुंबई राज्य / संयुक्त राज्य -1956 ते 1960 ( चा महाराष्ट्र )

○ 1953 ला भाषावार प्रांतरचना समिती स्थापन झाली.
--> अध्यक्ष - डॉ. फाजल अली होते.
○ 1 नोव्हेंबर 1956 रोजी भाषावार प्रांतरचना समितीच्या शिफारशीनुसार द्विभाषिक मुंबई राज्य अस्तित्वात आले.
○ हैद्राबाद संस्थानातील मराठी भाषिक पाच जिल्हे - (औरंगाबाद, बीड, परभणी, उस्मानाबाद, नांदेड) व मध्य प्रांतातील विदर्भाचे मराठी भाषिक आठ जिल्हे - (बुलढाणा, अकोला, अमरावती, वर्धा, नागपूर, भंडारा, यवतमाळ, चांदा) व बाम्बे प्रेसिडेंसीमधील १३ जिल्हे असे 26 जिल्हे आणि गुजरात यांचे मिळून १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी द्विभाषिक मुंबई राज्याची स्थापना झाली.

4. महाराष्ट्र राज्य - 1 मे 1960 ( चा महाराष्ट्र )

○ १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी द्विभाषिक मुंबई राज्याची स्थापना झाली.
○ परंतू मराठी भाषिकांचे स्वतंत्र राज्य असावे अशी मागणी असल्यामुळे तत्कालीन द्विभाषिक राज्यामध्ये आंदोलने झाली. सरतेशेवटी राज्यातील १०६ / १०७ हुतात्म्यांच्या बलिदानानंतर मराठी भाषिकांकरीता गुजरात वगळता २६ जिल्हे असणारे महाराष्ट्र हे स्वतंत्र राज्य 1 मे 1960 रोजी अस्तित्वात आले.
○ बॉम्बे ॲक्ट कायदा 1960 याद्वारे 1 मे 1960 रोजी महाराष्ट्र व गुजरात ही दोन राज्य निर्माण करण्यात आली.
○ द्विभाषिक मुंबई राज्याची स्थापना
--> १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी झाली.
○ महाराष्ट्र राज्याची स्थापना
--> १ मे १९६० रोजी झाली.

5. तुलना - 1960 चा महाराष्ट्र व आज चा महाराष्ट्र

--------------------------------------
घटक ---------------> 1960 ---> आज
--------------------------------------
○ प्रशासकीय विभाग --> 4 ------> 6
○ जिल्हे -------------> 26 -----> 36
○ तालुक्ये -----------> 235 ----> 358
○ म.न.पालीका ------> 3 -------> 27
○ न.पालीका --------> 219 ----> 236
○ जिल्हा परिषद ------> 25 -----> 34
○ पं.समीती ----------> 295 ---> 351

6. महाराष्ट्राची प्रतिके / ओळख चिन्हे

1) महाराष्ट्र : राज्य कांदळवन तृक्ष
--> पांढरी चिप्पी
2) महाराष्ट्र : राज्यवृक्ष
--> आंबा
3) महाराष्ट्र : राज्यप्राणी
--> शेकरु (लाल भुरकी खार)
4) महाराष्ट्र : राज्यपक्षी
--> हरावत / हरियाल
5) महाराष्ट्र : राज्यफुल
--> मोठा बोंडारा / तामण / जारुल
6) महाराष्ट्र : राज्य फुलपाखरु
--> ब्ल्यु मॉरमॉन (निलवंत / राणीपाकोळी)
7) महाराष्ट्र : राज्यदिन
--> 1 मे
8) महाराष्ट्र : राज्यभाषा
--> मराठी
9) महाराष्ट्र : सर्वोच्च पुरस्कार
--> महाराष्ट्र भुषण
10) महाराष्ट्राचे : शिल्पकार
--> यशवंतराव चव्हाण
11) महाराष्ट्र : राज्य राजधानी
--> मुंबई
12) महाराष्ट्र : राज्य उपराजधानी
--> नागपूर

-----------------------------------‐---------------------------

भाग B - मास्टर सराव

महाराष्ट्रात : MPSC आयोग भरती , सरळसेवा भरती , पोलीस भरती व इतर पदांच्या भरतीत विच्चारलेल्या सर्व PYQ आधारित स्मार्ट नोट्स + मास्टर सराव

Right 0 Wrong 0

Quiz Result

Dear sir

Total Questions:

Attempt:

Correct:

Wrong:

Percentage:

राठोड बालाजी सर निर्मित - महाराष्ट्र : MPSC आयोग भरती , सरळसेवा भरती , पोलीस भरती व इतर पदांची तयारी करणाऱ्या सर्व विद्यार्थ्यांसाठी - मोफत स्मार्ट अभ्यास नोट्स + मास्तर सराव